عباس مقدم، باستان‌شناس، روایت می‌کند: ما در باستان‌شناسی خلیج‌فارس فقیر هستیم.در حالی‌که مهم‌ترین حلقه‌های تاریخ ایران احتمالاً همین‌جا، در ساحل‌های دریای پارس پنهان شده‌اند.
ریشهٔ کم‌کاری، نگاه ماست؛ نگاهی که همیشه به زاگرس و دشت‌ها بوده و نه به دریا.اوایل قرن بیستم هم باستان‌شناسانی چون دمورگان و اشتاین گفتند: کنار خلیج‌فارس زیستگاه پیش‌ازتاریخی وجود ندارد. همین تصور اشتباه، کاوش‌ها را دهه‌ها عقب نگه داشت.
مقدم هشدار می‌دهد: تغییرات اقلیمی و ...، لایه‌های باستانی را قبل از کشف نابود می‌کند.
او می‌گوید تنها در یک بررسی، شهری ۳۰ کیلومتری چسبیده به دریا شناسایی شده؛ اما بدون کاوش علمی، تبدیل به راز مدفون خواهد شد.
چگاسفلی هم کلید همین معماست: جامعه‌ای شوشانی–انشانی که ۶۰۰۰ سال پیش آگاهانه در فاصلهٔ تنها ۲۰ کیلومتر از خلیج‌فارس ساکن شد؛ نشانه‌ای از اینکه دریا قلب هویت آنان بوده.
مقدم تاکید می‌کند: اگر نشناسیم، نادان می‌مانیم و در پایان می‌گوید: چگاسفلی می‌تواند اولین موزهٔ گورستانِ درجا در جهان باشد»، جایی که تنها در دو ماه، ۴۲۰۰ نفر برای دیدنش آمدند.

انتهای پیام/